Je zou het niet meteen verwachten, maar de sterkte van je handen zegt misschien meer over je darmen dan over je sportschoolbezoek. Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit van Granada ontdekten dat een specifieke darmbacterie, Roseburia inulinivorans, samenhangt met opvallend meer spierkracht. Bij oudere volwassenen met deze bacterie in de darmflora was de knijpkracht gemiddeld 29 procent hoger dan bij mensen zonder. Reden genoeg om dit onderzoek eens goed onder de loep te nemen.
Wat is Roseburia inulinivorans eigenlijk
Roseburia inulinivorans is een bacteriesoort die van nature voorkomt in de dikke darm en zich voedt met vezels. Het is familie van andere Roseburia-soorten, maar juist deze variant blijkt iets te doen wat de andere niet doen: hij zet stoffen in je spieren om richting het zogeheten type II-vezel, ook wel de snelle spiervezel genoemd. Dat is precies het type dat je gebruikt bij tillen, sprinten en krachttraining.
De onderzoekers testten dit niet alleen bij mensen, maar ook bij muizen. Zo konden ze uitsluiten dat het toeval was en echt aantonen dat de bacterie zelf een effect heeft, en niet andersom.
Wat de muizenproeven lieten zien
Voor het muizenonderzoek kregen 32 muizen eerst een antibioticakuur om hun bestaande darmflora te ontruimen. Daarna kreeg elke groep gedurende acht weken een andere bacteriesoort toegediend: Roseburia inulinivorans, twee verwante soorten, of een placebo. Alleen de muizen die Roseburia inulinivorans kregen, bouwden zo'n 30 procent meer grijpkracht op. De andere soorten deden niets.
Wat opvalt: het effect zat niet in extra lichaamsgewicht of vet. De onderzoekers zagen dat de spiervezels zelf groter werden en dat het aandeel snelle spiervezels toenam, ook nadat ze corrigeerden voor de totale spiermassa. De bacterie beïnvloedt dus echt de kwaliteit van het spierweefsel, niet alleen de hoeveelheid.
En bij mensen: 29 procent meer knijpkracht
Bij een groep van 33 volwassenen tussen de 65 en 75 jaar bleek dat wie meetbare hoeveelheden Roseburia inulinivorans in zijn ontlasting had, gemiddeld 29 procent meer knijpkracht had dan wie de bacterie niet had. Bij jongere volwassenen zag het onderzoeksteam een vergelijkbaar patroon: meer van deze bacterie hing samen met zowel meer knijpkracht als een hogere VO2 max, de maat voor je conditie.
Belangrijk om te vermelden: dit deel van het onderzoek is nog observationeel. De groep van 33 ouderen is klein en er is nog geen gecontroleerde studie geweest waarin mensen de bacterie als supplement kregen. Ook is bekend dat krachttraining zelf de hoeveelheid Roseburia in je darmen al kan verhogen, dus de pijl kan ook de andere kant op wijzen. Toch is het opvallend genoeg om verder te onderzoeken.
Waarom dit extra belangrijk is als je ouder wordt
Naarmate je ouder wordt, neemt de hoeveelheid Roseburia inulinivorans in je darmen vanzelf af, precies in de periode waarin ook sarcopenie (leeftijdsgebonden spierverlies) toeneemt. Spierkracht is geen ijdele kwestie: het bepaalt hoe makkelijk je opstaat uit een stoel, boodschappentassen tilt of een val voorkomt. Knijpkracht wordt in de medische wereld inmiddels zelfs gezien als een van de betrouwbaarste voorspellers van hoe lang iemand zelfstandig blijft functioneren, meer nog dan het aantal kilo's dat iemand weegt.
Onderzoek naar voldoende eiwitten binnenkrijgen wijst al langer op het belang van spierbehoud, en deze studie voegt daar een heel nieuwe laag aan toe: het gaat niet alleen om wat je eet, maar ook om wie er in je darmen woont. Twee mensen die evenveel eiwitten eten en evenveel trainen, kunnen dus toch een ander verloop van hun spierkracht hebben, afhankelijk van hun microbioom.
Kun je deze bacterie zelf stimuleren
Er is nog geen Roseburia-supplement in de winkel, en dat komt er voorlopig ook niet. Wat je wel kunt doen, is de bacterie een prettige leefomgeving geven. Roseburia-soorten voeden zich met fermenteerbare vezels uit onder meer haver, peulvruchten, uien en bananen. Wie hier meer over wil weten, leest bij het Voedingscentrum welke producten het meeste vezels bevatten. We schreven eerder al over de opmars van fibermaxxing, de trend waarbij mensen bewust meer vezels eten voor hun darmgezondheid. Dit onderzoek geeft die trend een extra, heel concrete reden.
Combineer dat met krachttraining en je pakt het van twee kanten aan: beweging stimuleert mogelijk zelf al de groei van Roseburia, en die bacterie helpt op zijn beurt weer je spieren. Twijfel je nog wat je op je bord moet leggen voor spieropbouw, dan kun je ook eens kijken naar deze foods die spiergroei ondersteunen.
Wat je hier vandaag al mee kunt
Je hoeft niet op een supplement te wachten om hier iets aan te hebben. Eet vezelrijker, blijf sterktetraining doen naarmate je ouder wordt, en zie knijpkracht niet als een gimmick voor aan de keukentafel. Het is een van de simpelste voorspellers van hoe fit je op je zeventigste nog bent. Deze studie, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Gut, is nog niet het laatste woord, maar het laat wel zien dat je darmflora en je spieren veel dichter bij elkaar staan dan je zou denken.